«Για να πετύχεις σε μια δουλειά δεν χρειάζονται μόνο προσόντα αλλά να διαθέτεις και το ειδικό βάρος που θα σε κάνει πιστευτό. Αυτό το έλεγε ο Ωνάσης και τώρα που φυλλομετράω κείμενα και φωτογραφίες καριέρας μισού αιώνα και πλέον, είμαι σίγουρος ότι πέτυχα στο ρεπορτάζ γιατί διέθετα εμφάνιση και ύφος που έπειθα το «θύμα» μου ότι δεν σκόπευα να το γδάρω, δηλαδή να το διασύρω, αλλά να μου ανοίξει τη καρδιά του, έστω κι αν ήταν απρόσιτο μονόχνωτο θεριό. Και τέτοια θεριά γνώρισα πολλά, που όλα τους γητεύτηκαν λες και τα υπνώτιζα… Άλλα αντιστάθηκαν, τελικά όμως τα δάμασα… Τι λες ρε εγωίσταρε, θα πουν κάποιοι, αλλά πιστέψτε με δεν περιαυτολογώ γιατί αν προσέξετε η κάθε φωτογραφία εδώ στην ιστοσελίδα μου δείχνει ένα δημοσιογράφο που διέθετε το ειδικό βάρος του συμπαθητικού αυθορμητισμού και κυρίως την τόλμη και την επιμονή-υπομονή του κυνηγού που τελικά συμφιλιωνότανε με το θύμα του… Με λίγα λόγια, στο σαφάρι του ρεπορτάζ, ούτε σκότωσα, ούτε με κατασπάραξαν…».
Ο Δημήτρης γράφει για τον… Λιμπερόπουλο
* Ξεκινάω αρχές της δεκαετίας του ’50 κάνοντας σκίτσα και γράφοντας στην «Αθλητική Ηχώ» των Θ. Σέμπου – Γ. Γεωργαλά. Δημιουργώ αθλητική σελίδα στο «Εμπρός» του Καλαποθάκη. Ταξιδεύοντας με εθνικές ομάδες στίβου και ποδοσφαίρου στο εξωτερικό, γράφω εντυπώσεις από τις χώρες που επισκέπτομαι. Το 1951 παρακολουθώ στην Αλεξάνδρεια τους Πρώτους Μεσογειακούς Αγώνες. Εκεί συναντώ, σκιτσάρω και παίρνω συνέντευξη από τον Μορίς Σεβαλιέ. * Τον Σεπτέμβριο του 1959, όταν ο Ωνάσης έχει απαγάγει τη Μαρία Κάλλας (οικειοθελώς) και τον πολιορκούν στη Γλυφάδα δεκάδες ρεπόρτερ και παπαράτσι από όλο τον κόσμο, κατορθώνω και ανεβαίνω στη θαλαμηγό του «Χριστίνα» και παίρνω από τον Έλληνα κροίσο παγκόσμια αποκλειστική συνέντευξη, για την εφημερίδα «Έθνος». * Το 1960 πηγαίνω στη Νάπολι (χωρίς την αρχική έγκριση της εφημερίδας μου), κάνω καθημερινή περιγραφή των επτά ολυμπιακών ιστιοδρομιών του διαδόχου Κωνσταντίνου και μετά την τελευταία και την κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου από τον Κωνσταντίνο, τον Εσκιτζόγλου και τον Ζαΐμη, το «Έθνος» βγάζει παράρτημα. * Το 1962 είμαι ο μοναδικός Έλληνας δημοσιογράφος, ανάμεσα στους ελάχιστους ξένους, καλεσμένος της Τουέντιθ Σέντσουρυ Φοξ, στα γυρίσματα της «Κλεοπάτρας» με τη Λιζ Τέηλορ στη Σινετσιτά. * Το 1966, μεσολαβεί η Μις Υφήλιος Κορίνα Τσοπέη και με καλεί ο τσέρμαν της FOX Σπύρος Σκούρας να επισκεφθώ το Χόλιγουντ, αλλά στο Μπρόντγουεη γίνονται οι πρόβες του μιούζικαλ των Ντασέν – Χατζιδάκι «Ίλυα Ντάρλινγκ» (το γνωστό από τον κινηματογράφο «Ποτέ την Κυριακή») και κολλάω στην παρέα του Μάνου και της Μελίνας. Μένω στη Νέα Υόρκη, όπου κάνω παρέα με γίγαντες (όπως δείχνουν οι φωτογραφίες και το κείμενο στο βιβλίο μου «Μανχάταν») ως τον Οκτώβρη του 1968. Τότε ο Ωνάσης μου λέει ότι σε λίγες ημέρες όλα τα ειδησεογραφικά πρακτορεία θα στείλουν απεσταλμένους στο Σκορπιό που θα πλημμυρίσει από παπαράτσι. Επιστρέφω στην Ελλάδα για τον «γάμο του αιώνα». * Εργάζομαι σε αρκετές εφημερίδες και περιοδικά, αλλά συνεννοούμαι απόλυτα μόνο με δύο «εφημεριδάδες»: τον Στέφανο Κρανιώτη στο «Έθνος» των Νικολόπουλου – Κυριαζήδων και τον Αλέκο Φιλιππόπουλο στην «Απογευματινή» του Μπότση και αργότερα στο νέο «Έθνος» και στις «Εικόνες» του Γιώργου Μπόμπολα. * Κάνω και τηλεόραση: Στον «Ελεύθερο ρεπόρτερ» παίρνω συνεντεύξεις από διάσημους ή εντελώς άσημους και στο «Αθώος ή ένοχος»… δικάζω τον Θανάση Βέγγο (γιατί τόλμησε να συναγωνιστεί στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης σταρ ηθοποιούς και να τους πάρει το πρώτο βραβείο…), τον Φέρεντς Πούσκας και τον πατέρα της Μαρίας Κάλλας! Σε χαλεπές ημέρες (όπου είχα να πληρωθώ αρκετά 15νθήμερα ή μου έδιναν διατακτικές…) παρουσιάζω χορευτικούς διαγωνισμούς και σόου μόδας… * Η αγγλική, η γαλλική, η γερμανική και η ιαπωνική τηλεόραση μου έχουν κάνει αφιερώματα, αλλά όχι και τα ελληνικά κανάλια, που συνήθως με θέλουν στα πάνελ και στα παράθυρα για την αυθεντικότητα και τον αυθορμητισμό μου. Από το 2000 και μετά αποφεύγω να εκτεθώ σ’ αυτά… * Αυτή την εποχή με ενδιαφέρει η ιστοσελίδα μου που περιλαμβάνει εκατοντάδες κείμενα και πάνω από χίλιες φωτογραφίες. Υστερόγραφο: Έζησα με τους Χρυσούς Έλληνες, δεν αντέχω τους μπακιρένιους – νεόπλουτους…
Η χρυσή ενδεκάδα των βιβλίων του
Σε 15 χρόνια έγραψε ένδεκα βιβλία (βιογραφίες Ωνάση, Νιάρχου και μυθιστορήματα). Τα βιβλία αυτά του έδωσαν την ευκαιρία να μην έχει κανένα εκδότη που να τον υποχρεώνει σε αυτολογοκρισία. Τα βιβλία αυτά είναι: 1. Ο Ωνάσης όπως τον γνώρισα (Εξάντας, 1982) 2. Έλληνες υπέροχοι, απίθανοι και τρελοί (Βασδέκης, 1988) 3. Ο Αθάνατος (Βασδέκης, 1988) 4. Η δυναστεία Ωνάση (Βασδέκης, 1989) 5. Ο Κατακλυσμός (Βασδέκης, 1990) 6. Η ντουλάπα της γιαγιάς (Βασδέκης, 1996) 7. Νιάρχος (Βασδέκης, 1997) 8. Μανχάταν, στον ίσκιο των γιγάντων (Πατάκης, 1999) 9. Αμαρτίες γονέων (Πατάκης, 2000) 10. Πεθαίνουν και οι αθάνατοι (Πατάκης, 2001) 11. Με βάρκα στον ωκεανό (υπό έκδοση).
Με άρωμα λεβάντας
Το δικό μου αγαπημένο βιβλίο από τα 11 του Δημήτρη Λιμπερόπουλου είναι «Η ντουλάπα της γιαγιάς» για το οποίο γράφει ο συγγραφέας:
«Ναι, υπήρξα κοσμοπολίτης αεικίνητος ρεπόρτερ που έπαιρνα συνεντεύξεις από μεγιστάνες, σταρ, όμορφες γυναίκες, διασημότητες αλλά και τσαρλατάνους. Κι όμως έκρυβα μέσα μου έναν άλλο εαυτό μου, που αντιστεκότανε στο βιαστικό πρωτοσέλιδο ρεπορτάζ, αυτό που σήμερα έχει θεριέψει -κυρίως στην τηλεόραση- κι έχει κατασπαράξει τη λογική, τον προβληματισμό, το γράψιμο… Ανέκαθεν οι αρχισυντάκτες με χάνανε, γιατί ξαφνικά με τσιμπούσε η μύγα της περισυλλογής και της δημιουργίας κι απομονωνόμουν σε εντελώς δικά μου κείμενα… Επιστρέφοντας στην εφημερίδα τα είχα ξεχάσει, αλλά η μητέρα μου -της τρίτης δημοτικού- τα διάβαζε και τα καταχώνιαζε στην ντουλάπα της γιαγιάς, που μύριζε το καλοκαίρι ναφθαλίνη και λεβάντα. Τα ανασύρω σήμερα κιτρινισμένα. Είναι χαρτιά που ποτέ δεν ποτιστήκανε με αντιμόνιο, αλλά έχουν περονιάσει ανεξίτηλα τη μνήμη μου»…
Με τη γαλλιδούλα Φρανσουάζ Αρνούλ
Ο Δημήτρης Λιμπερόπουλος συνεχίζει τη διήγησή του πάλι μέσα από τις σελίδες του www.liberopoulos.gr
«Την πρώτη καλλιτεχνική συνέντευξη την παίρνω από τη γαλλιδούλα σταρ του τραγουδιού και του σινεμά Φρανσουάζ Αρνούλ, με μεσολάβηση του Γιώργου Οικονομίδη, που την παρουσίαζε σε μουσικό πρωινό. Το σουξέ της «Αλα- μία- ου» το είχε διασκευάσει στα ελληνικά ο Κώστας Πρετεντέρης και το τραγουδούσε πολύ η νεολαία. Περίμενα τις πρωινές ώρες στο πιεστήριο της εφημερίδας «Εμπρός» να δω τη φάτσα μου φρεσκοτυπωμένη κι όταν τη βλέπω δίπλα στο είδωλο της νεολαίας, γυρίζω στο σπίτι και μοστράρω την εφημερίδα πάνω στο τραπέζι… Ο πατέρας λέει στη μητέρα: γυναίκα ο γιος μας διάλεξε αργόσχολο επάγγελμα… Η νεαρή γαλλιδούλα μου είπε πριν φύγει: – Όταν έρθεις στο Παρίσι, θα σου δώσω πίσω το στυλό σου…». Αυτή ήταν η πρώτη συνέντευξη που έκανε ο ρεπόρτερ στην Ελλάδα.
«Είκοσι ημέρες στην Αίγυπτο άλλαξαν τη ζωή μου»
Στο εξωτερικό είχε άλλη τύχη. Ας τον… ακούσουμε: «Στην «Αθλητική Ηχώ», όπου μετά βίας μου δίνουν έξοδα κινήσεως, δεν βλέπω να έχω μέλλον και όταν οι Χρήστος Σβολόπουλος και Σπύρος Αυλωνίτης μου προτείνουν να πάω βοηθός τους «μαθητευόμενος» στο ημερήσιο «Εμπρός» του Αλκιβιάδη Καλαποθάκη, δέχομαι με χαρά, γιατί εκεί εργάζονται έγκυροι δημοσιογράφοι: ο πολυσύνθετος Σπύρος Μελάς (χρονογράφος, συγγραφέας βιβλίων και θεατρικών έργων), ο επίσης θεατρικός συγγραφέας Δημήτρης Γιαννουκάκης, ο σκιτσογράφος Παύλος Παυλίδης και άλλοι γίγαντες της εποχής. Διευθυντής-αρθρογράφος είναι ο Νίκος Βεντήρης, αδελφός του στρατηγού Βεντήρη και σχολιαστής ο Πότης Τσιμπιδάρος, πρώην διευθυντής του πολιτικού γραφείου του Ελευθερίου Βενιζέλου. Όλοι τους ελέφαντες μπροστά σε μένα το μερμηγκάκι. Βέβαια συναντάω εκεί και ύαινες που νομίζουν ότι είναι λιοντάρια… Είναι η εποχή του καρμπόν, που ένας αστυνομικός ή δικαστικός συντάκτης μπορεί να δουλεύει ταυτόχρονα και σε τρεις εφημερίδες. Το ρεπορτάζ δηλαδή είναι σχεδόν γραφειοκρατικό, αφού βγαίνει στα υπουργεία με καρμπόν… Και στα αθλητικά δεν υπάρχει συναγωνισμός: αναγγελίες και αποτελέσματα αγώνων και ρεπορτάζ στην ΕΠΟ, στον ΣΕΓΑΣ και στους μεγάλους συλλόγους. Μπορώ να πω ότι είμαι από τους πρώτους που σπάω τη μονοτονία, με σύντομες συνεντεύξεις ποδοσφαιριστών και αθλητών. Πλησιάζει ο καιρός των Μεσογειακών Αγώνων στην Αίγυπτο και ονειρεύομαι να κάνω την πρώτη αποστολή μου στο εξωτερικό. Με βοηθάει κυρίως ο Μαρκ Μαρσώ, ελληνομαθής δερβέναγας στα αθλητικά του συγκροτήματος Λαμπράκη και τρυπώνω στην αποστολή. Όταν βρίσκομαι στο πλοίο με τους άλλους απεσταλμένους, θυμάμαι τη βαρκούλα που είχαμε μπει με το φίλο μου για Αλεξάνδρεια και μας έβγαλε… Αίγινα!
Το πρώτο μου δημοσιογραφικό ταξίδι στο εξωτερικό, έγινε αιτία να μπω οριστικά στο δημοσιογραφικό επάγγελμα. Είκοσι ημέρες στην Αίγυπτο άλλαξαν τη ζωή μου: Αλεξάνδρεια των Ελλήνων, Κάιρο των Αράβων, Ελ Αλαμέιν των πεσόντων, Νείλος ο ζωοφόρος, Μουσείο των φαραώ, αλλά και των επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Βιβλιοθήκη των παπύρων, Ζωολογικός κήπος της αιχμαλωσίας, καφέ αμάν του χασισιού και του χορού της κοιλιάς, μακρόσυρτα τραγούδια ανατολίτικα, μεθυστικά αρώματα, αλλά και ρεσιτάλ Μορίς Σεβαλιέ για τους κατέχοντες ξένους τον πλούτο της Αιγύπτου… Αγώνες των αθλητών της Μεσογείου, αλλά και διαδηλώσεις κατά των αποικιοκρατών…Και ο άπληστος στον πλούτο και στο σεξ Φαρούκ, την τελευταία χρονιά της βασιλείας του, εν όψει Ναγκίπ… Μόνο το σπίτι του Καβάφη δεν έψαξα να βρω, γιατί δεν είχα συνειδητοποιήσει ακόμη πόσο μέγιστος ποιητής είναι… Ούτε στις Πυραμίδες πήγα, γιατί προτίμησα να περιπλανηθώ στο Αιγυπτιολογικό Μουσείο και στη Βιβλιοθήκη. Μπροστά στους ταριχευμένους Φαραώ, στα γιγάντια αγάλματα του Άμμωνα, την κεφαλή – κομψοτέχνημα της Nεφερτίτη και των άλλων καλλιτεχνικών δημιουργημάτων μιας εποχής τυλιγμένης στην έπαρση αλλά και στο θρήνο, είχα μείνει ενεός από κατάπληξη και συγκίνηση. Είχα νιώσει ανατριχίλα στη ραχοκοκαλιά και σκέφτηκα πως αν υπάρχει μετενσάρκωση, σίγουρα θα είχα ζήσει μια ζωή σ’ αυτή τη χώρα… Τώρα αναλογίζομαι ότι απόφυγα να πάω στις Πυραμίδες, νιώθοντας κάποιο αδιόρατο φόβο… Όταν μετά από χρόνια έγραφα το βιβλίο μου, που ο ήρωάς του μετενσαρκώνεται και βρίσκει φριχτό θάνατο στον ίσκιο των Πυραμίδων, θυμήθηκα το περιστατικό που ο Νίκος Γκούμας με καλούσε να μπω με τους άλλους στο λεωφορείο κι εγώ το έβαλα στα πόδια… Φαντασίες θα μου πείτε… Η πρώτη συνέντευξη που πήρα στο εξωτερικό έγινε στο πόδι, στο αεροδρόμιο του Καΐρου, όπου συνάντησα τυχαία τον διάσημο Γάλλο ηθοποιό, τραγουδιστή και σόουμαν Μορίς Σεβαλιέ. Του έκανα και την καρικατούρα, δύο φορές μάλιστα, γιατί το πρώτο σκίτσο το κράτησε για τον εαυτό του. Οι ανταποκρίσεις μου από την Αίγυπτο κυριολεκτικά προώθησαν την καριέρα μου όχι μόνο ηθικά, αλλά και υλικά, αφού ο Σπύρος Μελάς απαίτησε από τον Καλαποθάκη να με βάλει στο μισθολόγιο, όπως κι έκανε. Πήρα φόρα, από την ημέρα που είδα σε ελληνικό μαγαζί της Αλεξάνδρειας την πρώτη ανταπόκρισή μου και μετά τη λήξη των αγώνων, στο Κάιρο, κουστουμαρίστηκα και φόρεσα παπιγιόν αλά Σεβαλιέ… Σεργιανώντας στους δρόμους του Καΐρου, με το παπιγιόν, άρχισα να νιώθω σαν την Κλεοπάτρα που ετοιμαζότανε για τη θριαμβευτική είσοδό της στη Ρώμη… Έτσι είναι, όπως τα λέω. Ούτε ο αρθρογράφος, ούτε ο σχολιαστής, ούτε κανένα ηγετικό στέλεχος στην εφημερίδα, μπορεί να νιώσει τη χαρά του ρεπόρτερ, που είναι και παραμένει ο ζεν πρεμιέ του θιάσου. Ακόμη και στην τηλεόραση ο ρεπόρτερ παραμένει ο πεζικάριος με την ξιφολόγχη, που ορμάει από τα χαρακώματα κι αν νικήσει, σηκώνει τη σημαία μπροστά στην κάμερα. Οι αξιωματούχοι του επιτελείου, ακόμη κι αν κατέχουν θέση παρουσιαστή στο κεντρικό δελτίο, νιώθουν δέος μπροστά στον ταλαντούχο ρεπόρτερ που μόνον αυτός μπορεί να σηκώσει και τη δική τους θεαματικότητα… Μην κατακρίνετε λοιπόν το νεαρό με το παπιγιόν, εν έτει 1951, γιατί μόλις έχει συνειδητοποιήσει ότι το επάγγελμα ρεπόρτερ είναι υπέροχο».
Εδώ κλείνει το μικρό αφιέρωμα στον μεγάλο ελεύθερο ρεπόρτερ, τον Δημήτρη Λιμπερόπουλο, τον «Αντιμόνιο»* που γιορτάζει τα 90 καράτια της πολυκύμαντης ζωής του.
Άρωμα από αντιμόνιο
*Αντιμόνιο: Χημικό στοιχείο που χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή του κράματος των τυπογραφικών στοιχείων, στις παλιές λινοτυπικές μηχανές. Οι δημοσιογράφοι έγραφαν τα άρθρα τους και μετά «περιφέρονταν ασκόπως» στα πιεστήρια όπου και χυτεύονταν επιτόπου το κράμα μολύβδου – κασσιτέρου – αντιμονίου στη λινοτυπική μηχανή που στοιχειοθετούσε την εφημερίδα. Και μύριζαν με απόλαυση το φρεσκολιωμένο αντιμόνιο…
Εικόνες από το αρχείο του ρεπόρτερ
Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν το κείμενο είναι όλες οι πρωτότυπες από το προσωπικό αρχείο του Δημήτρη Λιμπερόπουλου, εκτός από την πρώτη που είναι από το τεύχος – αφιέρωμα στην εξαετία της εφημερίδας «Έθνος» 1981-1987 και τη δεύτερη που είναι από την πρώτη σελίδα της εφημερίδας «Έθνος» του 1951, όπου προαναγγέλλεται η συνέντευξη με τον διάσημο σταρ Μορίς Σεβαλιέ.
Ακολουθούν δύο βίντεο από την πλούσια τηλεοπτική καριέρα του Δημήτρη Λιμπερόπουλου
Άρωμα από αντιμόνιο